Kabaklı Göleti’nde su seviyesi alarm veriyor!
Diyarbakır'daki Kabaklı Göleti, göçmen kuşlar için kritik bir beslenme ve üreme alanı olmasına rağmen iklim değişikliği nedeniyle ciddi su kaybı yaşıyor ve kuruma tehlikesiyle karşı karşıya.
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 1990 yılında Dicle Üniversitesi yerleşkesinde sulama amacıyla inşa edilen Kabaklı Göleti, 25 hektarlık bir alana yayılmakta ve 425 bin metreküp su toplama kapasitesine sahiptir. Ancak mevsimsel yağışlardaki düşüş, artan buharlaşma oranları ve iklim değişikliğinin etkileri nedeniyle son 10 yılda göletteki su seviyesi olağanüstü bir azalma göstermiştir.
Su seviyesinin düşmesiyle birlikte göletin alanı daralmış, bu durum su kaplumbağası gibi birçok türün yaşam alanlarını da olumsuz etkilemiştir. Kuruma riski taşıyan gölette, tabandaki çamurda besin arayan kuşlar havadan görüntülenmiştir. Geçtiğimiz ay kaydedilen bu görüntüler, yaşanan su çekilmesinin boyutunu gözler önüne sermektedir.
Kuş türleri ve sayısında ciddi düşüş
Dicle Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Zooloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Recep Karakaş, uzun yıllardır Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde ve Diyarbakır’da kuş türleri ile sulak alanlar üzerine akademik gözlemler yaptıklarını ifade etti.
Bölgenin göçmen kuşlar açısından zengin bir çeşitliliğe sahip olduğunu vurgulayan Karakaş, karasal iklimin hâkim olduğu Diyarbakır gibi bölgelerde yapay sulak alanların yaban hayatı için büyük önem taşıdığını belirtti.
Kabaklı Göleti’nin kurulduğu günden itibaren özellikle kuş türleri için önemli bir yaşam alanı sunduğunu dile getiren Karakaş, önceki yıllarda bu alanda yapılan çalışmalar sonucunda 109 kuş türünün tespit edildiğini aktardı. Bu türler arasında küresel ölçekte nesli tehlike altında olan dikkuyruk ve elmabaş patka gibi ördek türlerinin de bulunduğunu söyledi.
Karakaş, küresel ısınma ve iklim değişikliğine bağlı olarak sulak alanların yapısının ciddi biçimde bozulduğunu vurgulayarak, “Su oranının azalması, doğrudan canlıların sayısında düşüşe yol açıyor” şeklinde konuştu.
“Alanının yüzde 90’ı kaybedildi”
Son 10 yıl içinde gölet alanının yaklaşık yüzde 90’ının kaybedildiğini belirten Karakaş, ekosistemin giderek kötüleştiğini ifade etti. Önceki yıllarda bir yıl içinde 109 türün gözlemlenebildiğini hatırlatan Karakaş, günümüzde bu sayılara ulaşmanın mümkün olmadığını dile getirdi.
Kabaklı Göleti gibi özel habitatların yok olması durumunda, bu alanlara özgü türlerin gelecekte tamamen kaybolabileceğine dikkat çeken Karakaş, iklim değişikliğinin bazı türlerin göç ve yaşam döngülerinde de değişimlere neden olduğunu belirtti. Daha önce yalnızca kış aylarında gözlemlenen bazı türlerin artık ilkbahar ve yaz dönemlerinde de görüldüğünü ifade etti.
Dicle Üniversitesi tarafından türlerin korunmasına yönelik çeşitli eylem planlarının uygulandığını aktaran Karakaş, alınabilecek önlemler arasında bilinçsiz sulama yöntemleri yerine damlama ve yağmurlama sistemlerinin tercih edilmesinin önemini vurguladı.
